İşleme seviyesi ve metabolik etkiler

Çalışma kapsamında 18 ile 45 yaş arasındaki 57 sağlıklı yetişkin incelendi. Katılımcılara, kalori, karbonhidrat, yağ, protein, lif ve sodyum oranları açısından birbirine eş değer iki farklı öğün sunuldu. Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdalar içeren öğünün ardından katılımcıların kan şekerinde benzer bir seyir izlense de, insulin seviyelerinin yemekten sonraki 40 ile 120 dakika arasında daha yüksek kaldığını gözlemledi. Bu durum, ultra işlenmiş gıdaların vücudun şeker düzenleme mekanizmalarına daha fazla yük bindirebileceği değerlendirmesini beraberinde getirdi.

Beyin aktivitesi ve enerji kullanımı

Araştırma ekibi, katılımcıların metabolik tepkilerini anlamak için fonksiyonel MRG ile beyin aktivitelerini de izledi. Ultra işlenmiş gıdalarla beslenen katılımcıların daha az karbonhidrat yaktığı, buna karşın daha fazla yağ yaktığı ve toplamda daha yüksek enerji harcadığı tespit edildi. Uzmanlar, karbonhidrat yakımındaki bu farklılıkların, beynin gıda görsellerine verdiği tepkilerle bağlantılı olabileceğini vurguluyor. Ancak bu bulguların doğrudan bir sağlık sorununa veya insulin direncine işaret edip etmediği henüz kesinleşmiş değil.

Ultra işlenmiş gıdaların insulin üzerindeki etkisi zararlı mı?

Araştırmacılar, gözlemlenen yüksek insulin tepkisinin doğrudan bir sağlık riski veya insulin direnci oluşturduğuna dair kesin bir kanıta ulaşmadı. Uzmanlar, bu tepkinin vücudun gıda işleme yöntemlerine verdiği bir yanıt olduğunu ancak uzun vadeli etkilerin belirlenmesi için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Besin etiketleri neden yanıltıcı olabilir?

Besin etiketleri kalori veya protein ihtiyacını belirlemede yardımcı olsa da, gıdanın işlenme süreci vücudun metabolik yanıtını tamamen değiştirebiliyor. Araştırma, sadece besin değerlerine odaklanmanın, gıdanın vücut üzerindeki hormonal ve metabolik etkilerini anlamak için yeterli olmadığını gösteriyor.

The post Ultra işlenmiş gıdalar insulin tepkisini değiştiriyor first appeared on Modatava.

Beslenme düzeninde bütüncül yaklaşım

ACC tarafından yayımlanan yeni kılavuz, belirli karbonhidrat, yağ veya protein oranlarına odaklanmak yerine sürdürülebilir ve besleyici bir beslenme modelini savunuyor. Uzmanlar, kalp sağlığını korumak için sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, kuruyemişler ve balık gibi gıdaların tüketilmesini önerirken; doymuş yağlar, rafine nişastalar, eklenmiş şeker ve yüksek sodyum içeren gıdaların sınırlandırılması gerektiğini vurguluyor. Akdeniz diyeti ve DASH diyeti gibi modeller, bu yaklaşımı destekleyen kanıtlar sunan başlıca örnekler arasında yer alıyor.

İşlenmiş gıdalar ve sosyal faktörler

Bildiride, tüm işlenmiş gıdaların sağlıksız olmadığı ancak yüksek oranda işlenmiş ve besin değeri düşük gıdaların sınırlandırılması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca, sağlıklı beslenmenin sadece bireysel bir tercih olmadığı; gıdaya erişilebilirlik, uygun fiyatlılık ve sosyal belirleyicilerin de kritik rol oynadığı ifade ediliyor. Gıda güvenliği ve “Gıda İlaçtır” programları gibi klinik uygulamaların, beslenme kalitesini artırarak sağlık sonuçlarını iyileştirebileceği kaydediliyor.

GLP-1 ilaçları ve beslenme dengesi

Kılavuz, kilo kaybı ve kardiyovasküler faydalar sağlayan GLP-1 reseptör agonistleri gibi yeni nesil ilaçları kullanan bireyler için de beslenme kalitesinin önemini koruduğunu belirtiyor. İlaç tedavisi sürecinde dahi protein, lif, vitamin ve mineral gibi temel besin öğelerinin yeterli düzeyde alınması, genel sağlık durumunun desteklenmesi ve besin eksikliklerinin önlenmesi açısından önem taşıyor.

Kalp hastalığı riskini azaltmak için tek bir besin yeterli mi?

Hayır, uzmanlar tek bir “süper gıda” tüketmek yerine, düzenli olarak tüketilen gıdaların oluşturduğu genel beslenme düzeninin kalp sağlığı üzerinde çok daha etkili olduğunu belirtiyor.

Beslenme alışkanlıkları nasıl değiştirilmeli?

Uzmanlar, radikal değişiklikler yerine küçük ve sürdürülebilir adımlar atılmasını öneriyor. Örneğin, kırmızı et yerine omega-3 açısından zengin balıkların tercih edilmesi veya yemeklere baklagil eklenerek lif oranının artırılması gibi basit değişimler, uzun vadede kalp sağlığını destekliyor.

The post Amerikan Kardiyoloji Koleji kalp hastalığı önlemede beslenme düzenini öne çıkarıyor first appeared on Modatava.

Akdeniz tipi diyet ve sağlık üzerindeki etkileri

2025 yılında gerçekleştirilen çeşitli araştırmalar, Akdeniz tipi diyet uygulayan bireylerde beyin sağlığının iyileştiğini, kanser riskinin azaldığını ve kan basıncının dengelendiğini ortaya koydu. Beslenme düzeninin bağırsak sağlığı üzerindeki benzersiz etkisi, vücudun diğer bölgelerindeki işleyişi de olumlu yönde etkiliyor. İspanya’da yürütülen bir çalışma, düşük kalorili Akdeniz tipi diyet modelinin kilo kontrolü ve kemik yoğunluğu üzerinde iyileştirici bir rol oynadığını kanıtladı.

Diyet çeşitleri ve bilişsel sağlık

Akdeniz tipi diyet modelinin farklı sağlık ihtiyaçlarına göre uyarlanmış versiyonları da bulunuyor. Yeşil Akdeniz tipi diyet, hayvansal gıdaları dışarıda bırakarak bitkisel beslenmeye odaklanıyor ve özellikle organ çevresindeki yağlanmayı azaltmayı hedefliyor. Bilişsel gerilemeyle mücadele etmek amacıyla geliştirilen MIND diyeti ise Akdeniz tipi diyet ile DASH beslenme modelinin unsurlarını birleştiriyor. Endokrinoloji uzmanı Dr. Thomas Barber, bu beslenme yaklaşımlarının uzun ömürlülük üzerindeki etkilerini inceleyen kapsamlı çalışmalar yürütüyor.

Akdeniz tipi diyet neden uzun yaşamı destekler?

Akdeniz tipi diyet, vücuttaki inflamasyonu azaltan ve bağırsak mikrobiyotasını destekleyen besin öğeleri içerdiği için genel sağlığı koruyarak yaşam süresini uzatmaya yardımcı olur.

MIND diyeti ile klasik Akdeniz tipi diyet arasındaki fark nedir?

MIND diyeti, klasik Akdeniz tipi diyetin temel prensiplerini DASH diyetiyle birleştirerek özellikle beyin sağlığını korumaya ve bilişsel gerilemeyi yavaşlatmaya yönelik özelleştirilmiştir.

The post Akdeniz tipi diyet uzun ve sağlıklı yaşamın anahtarı mı first appeared on Modatava.

Kas dismorfisi ve sağlık üzerindeki etkiler

Bigoreksiya, bireyin ne kadar kaslı olursa olsun kendini çelimsiz algılaması durumu olarak tanımlanıyor. Bu durum gençlerde yoğun antrenman programları, protein ağırlıklı beslenme ve denetimsiz takviye kullanımıyla birleştiğinde fiziksel hasarlara zemin hazırlıyor. Büyüme çağındaki bireylerin ihtiyaç fazlası protein tüketiminin kas gelişimine ek bir katkısı bulunmuyor. Aksine, aşırı protein alımı böbreklerin yükünü artırarak sıvı kaybı, kramp ve halsizlik gibi sorunlara neden olabiliyor. Sürekli et, yumurta akı veya protein tozu tüketimi, sağlıklı karbonhidratlar ile sebze ve meyvelerin ihmal edilmesine yol açarak vitamin ve mineral eksikliklerini tetikliyor.

Performans artırıcı maddelerin tehlikeleri

Kısa sürede sonuç alma isteği, anabolik steroidler ve büyüme hormonları gibi performans artırıcı maddelerin kontrolsüz kullanımına kadar uzanabiliyor. Uzmanlar, 18 yaş altındaki bireylerin doktor veya diyetisyen onayı olmadan sporcu takviyeleri kullanmaması gerektiğini vurguluyor. Bu maddelerin bilinçsiz kullanımı kalp ritim bozuklukları, karaciğer ve böbrek hasarları, hormonal sistemde kalıcı bozulmalar ve boy uzamasının durması gibi ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

Psikolojik süreçler ve sosyal medya etkisi

Fit olma arayışının psikolojik boyutunda ise sosyal medyada idealize edilen bedenlerle sürekli karşılaşmanın yarattığı yetersizlik hissi öne çıkıyor. İdeal bedene ulaşamadığını düşünen gençler, kendilerini başkalarıyla kıyaslayarak yalnızlaşabiliyor. Spor ve beslenme düzenine yüklenen anlam, gencin sosyal ve aile hayatını kısıtlamaya başladığında profesyonel destek ihtiyacı doğuyor. Motivasyonun ardında yatan akran baskısı ve düşük özgüven gibi faktörler, beden algısı üzerindeki kaygıları derinleştiriyor.

Bigoreksiya nedir?

Bigoreksiya, kişinin fiziksel olarak yeterince kaslı olmadığını düşünerek kendini sürekli çelimsiz algılaması ve bu algı nedeniyle aşırı egzersiz ile beslenme takıntıları geliştirmesi durumudur.

Protein takviyeleri ne zaman riskli hale gelir?

Protein tozu, kreatin ve benzeri takviyeler, uzman değerlendirmesi olmadan ve kontrolsüz kullanıldığında kalp, böbrek ve karaciğer üzerinde ciddi stres yaratarak sağlık sorunlarına yol açabilir.

The post Sosyal medyada fit olma baskısı ve kas dismorfisi riski first appeared on Modatava.

The post MODA VE BESLENME TUTKUNLARI HARVEY NICHOLS’TA BULUŞTU! first appeared on Modatava.

Yılbaşı sofralarında bulunan besinlerin birçoğu yüksek kalori ancak düşük besin değerine sahiptir. Yine de sofrada bulunan besinleri seçmek ve doğru tercihler ile geceyi tamamlamak bizim elimizdedir.

YILIN SON GÜNÜ NASIL BESLENMELİYİZ?

Öncelikle bir gece öncesinde ılık bir duş almalı ve ertesi gecenin uzun süre uykusuzluk ile geçebileceğini düşünerek mümkün olduğunca erken saatte uyumalıyız. Normal yaşantımızda da 7 saat uyumayı hedefler arasına koymamız gerekir.

Güne yarım limon sıkılmış 1- 2 bardak suyu içerek başlamalıyız. Bu şekilde sindirim sisteminizi çalıştırmak daha kolaylaşır.

“Akşam nasılsa çok yiyeceğim” düşüncesiyle yapılacak en büyük hata günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı atlamaktır. Mutlaka kahvaltıda 1-2 dilim tam tahıllı ekmek, 1-2 kaşık lor peynir veya 2 parmak kalınlığında az yağlı peynir ve bol dereotu, maydanoz, roka gibi sebzelerin bulunduğu öğün tüketilmelidir.

Gün içerisinde 10 – 12 bardak yani yaklaşık 2 – 2,5 litre su tüketilmelidir. Gün içerisinde tüketilen Bitki Çayları, günlük su ihtiyacının belli bir bölümünü karşılamaya yardımcı olur.

Öğlen yemeğinde lif içeriği yüksek besinleri tercih edebilirsiniz. Örneğin öğle yemeğinde çorba, yağsız yoğurt, salata veya ton balıklı salata ya da etsiz pişirilmiş sebze yemeği ile yağsız yoğurt, salata uygun olabilecek alternatiflerdir.

Öğün atlamamalı mutlaka 2-3 saat aralıklar ile hacim olarak küçük ama besin öğeleri bakımından kaliteli ara öğünler tüketmelisiniz. Bu ara öğüne yeşil çayın eşlik etmesini sağladığınız takdirde metabolizmanızı canlı tutarsınız.

• 2-3 kuru kayısı ile 1-2 ceviz veya 6-8 badem/fındık
• 1 bardak light ve tuzsuz ayran
• 1 bardak light kefir
• 1- 2 grisini
• 1 küçük çay bardağı leblebi
• 1 porsiyon C vitamini içeriği yüksek meyve (2 mandalina, 1 portakal veya 1 kivi)

Akşam yılbaşı sofralarının ihtişamından etkilenmemek için mutlaka akşam yemeğinden önce ara öğün alternatiflerinden birini tüketmeli, geceye aç karnına başlamamalısınız.

GECEYE HAZIRSINIZ…

Yılbaşı sofraları her zaman şölen yemeği gibi hazırlanır. Bu sofrada istediğiniz her şeyi bulabilmeniz mümkün olduğu gibi doğru tercihleri belirlemeniz de mümkündür. Bu noktada temel prensip et grubu, süt grubu, sebze – meyve grubu, tahıl grubu içerisindeki besinleri bilerek her besin grubundan doğru alternatifleri seçmek olmalıdır.

Et grubu besinler, kırmızı et, tavuk veya hindi, deniz ürünleri olarak değerlendirilir. Izgara, fırında, haşlama veya buğulama yöntemleri ile pişirilmiş besinleri seçmeniz, hindi veya tavuk yiyecekseniz beyaz kısımlarını derisiz olarak tüketmeniz uygun seçim olacaktır. Yılbaşı masalarında sıklıkla bulunan salam, sosis gibi şarküteri ürünlerinden ise uzak durmalısınız.

Süt grubundaki besinler masanızda yoğurt ile yapılmış mezeler olarak karşınıza çıkacaktır. Bu noktada dikkat etmeniz gereken mayonez ilave edilmemiş yiyeceklere yönelmek olmalıdır.

Sebze ve meyve grubundan özellikle sebzeler bu geceyi rahat geçirmenizi sağlayacak besinler olarak masanızda mutlaka yerini almalıdır. Et grubu seçeneğinizin hemen yanına alacağınız buharda pişirilmiş veya sote edilmiş sebzeler bağırsaklarınızı koruyacaktır. Eğer bu alternatifler yoksa sossuz, limon, elma sirkesi veya nar ekşisi ilave edilmiş salata tüketmeniz yine sindirim sisteminize yararlı etki yaratacaktır.

Ertesi sabah “neden yedim?” duygusu ile uyanmak istemiyorsanız tahıl grubunun baştan çıkarıcı etkisine karşı temkini elden bırakmayın. Ekmek, pilav, makarna, börek, hamur işleri hep tahıl grubu içerisinde bulunan yiyeceklerdir. 1 dilim ekmeğin 2 çorba kaşığı pilav veya makarnaya ya da 1 küçük kase çorbaya eş olduğunu bilmeli ve bu yiyeceklerin içerisinde bir de yağ ilavesi olduğunu tüketim yaparken unutmamalısınız. Yılbaşı sofralarının vazgeçilmezlerinden olan iç pilav yemeyi düşünüyorsanız ekmek tüketiminizi sınırlandırmanız doğru yaklaşım olacaktır.

Doğru seçimleri yaptınız. Ama doğru seçimi yaparak atlatmanız gereken bir seçim daha var. Tatlılar! Yeni yılın hep ağız tadı ile geçmesi düşüncesi ile yiyeceğiniz sütlü tatlı veya meyve tatlıları gecenizin yıldızları olabilirler.

ALKOL KONUSU, YILBAŞI KORKUSU

Alkol içecekseniz, bu tüketiminizi aç karnına yapmamanız gerektiğini aksi takdirde alkolün kan şekerinizin ani yükselmesine ve ardından hızlıca düşmesine neden olabileceğini bilmelisiniz. Alkol tüketimlerinizi mutlaka kaliteli protein içeriği olan yoğurtlu mezelerle ve az yağlı peynirlerle yapmaya çalışın. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları içerisinde erkeklerin 2 kadeh, kadınların ise 1 kadehten fazla alkol içmeleri önerilmemektedir. 1 gram alkol 7 kalorilik enerji içeriği ile yoğun ve değersiz enerji almanıza sebep olur. Bu nedenle 1-2 kadeh şarap, 1-2 küçük şişe bira veya 1 duble yüksek alkol içeriği olan votka, viski veya rakı tüketiminiz bu geceyi doğru tercihler ile geçirmenize yardımcı olacaktır.

YENİ YILIN İLK GÜNÜ

Dün geceyi beslenmenizde doğru tercihler yaparak rahat şekilde geçirdiniz. Tebrikler!

Yine de normal beslenme alışkanlıklarınıza göre daha fazla tüketim yaptığınızı düşünüyorsanız güne bol su içerek başlamalısınız. Sabah kahvaltınızda yağsız yoğurt, 2-3 dilim ananas ve 1-2 ceviz tüketebilir. Gün içerisinde sıvı tüketiminizi arttırabilir, papatya, melisa, adaçayı, ıhlamur gibi bitki çayları içebilirsiniz. Yeni yılın ilk gününü yatakta geçirmek yerine açık havada hafif tempolu yürüyüşler yapabilir metabolizmanızın canlanmasını vücudunuzdan toksinlerin uzaklaşmasını sağlayabilirsiniz. Öğle ve akşam yemeklerinde ise sebze yemekleri ile yoğurt veya cacık tüketmek de yine sağlıklı bir yıla başlamanıza yardımcı olacaktır. Ara öğünleri mutlaka yapmalı, günü ılık bir duş alarak tamamlamalısınız.

The post YENİ YILA ÖZEL BESLENME ÖNERİLERİ first appeared on Modatava.

Vücut sürekli yorgun ve stresli olma durumunu doğal olarak kabul edemez ve salgıladığı hormonlarla kalp başta olmak üzere, sindirim sistemini olumsuz etkileyerek, vücudun ağırlık kontrolünü zorlaştırabilir diyen Diyetisyen Sanem Apa Doğan, stresle başa çıkmanın yollarını anlattı. Apa’ya göre koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru yemişler ve bitki çayları stres ile başa çıkmak için bire bir.

Stresli durumlarda salgılanan hormonlardan biri kortizoldür. Stresli bir durum söz konusu olduğunda kortizol hormonu savaş ya da kaç tepkisine yardımcı olmak için yağ hücrelerinin içindeki yakıtı bırakmasına neden olur. Böylece her iki tepkinin de gösterilemediği durumlarda kişi anksiyete hissiyle oturmak zorunda kalır. Ancak yağ hücrelerinin boşalttığı yakıt nedeniyle, midede kazınma hissi yaşanır ve kişi şiddetle yemek yeme arzusu duyar.

Sanem Apa, “Sürekli stres kortizol seviyesini yükselttiği için sürekli gerekli yakıtı alma gerekliliği doğar. Bu yakıt da yağ ve karbonhidrattır. Bu nedenle arzulanan yemekler genellikle cips ya da kızartma tipi besinler olur. Yapılan araştırmalar stres altındayken bazen şeker oranı yüksek besinlerin de tercih edildiğini gösteriyor. Ancak tercih edilen besinlerin ortak iki yönü kalorilerinin yüksek, besin değerlerininse düşük olması. Ayrıca bitkisel besinlerden alınan koruyucu (kanserle ve başka hastalıklarla savaşan) bir takım kimyasallardan da yoksunlar.

“Stres, karın bölgesinde yağlanmaya neden olur”

Stres sonucu yenen yemeklerin başka yönünün de alınan yağın vücudun herhangi bir bölgesine örneğin kalçalara ya da bacaklara değil, genelde karın bölgesine birikmesi olduğunu dile getiren Sanem Apa,

“Eğer stresliyken mutlaka yemek yemeniz gerekiyorsa en azından bunun sağlıklı besinlerden oluşmasına çalışın. Kendinize önceden atıştırılacak yiyecekler hazırlamaya çalışın çünkü stres anında düşüncesizce abur cubur yemeniz muhtemeldir. Stres anında triptofan içeriği yüksek besinler tüketmek stresle başa çıkmanızı kolaylaştıracaktır. Taze meyveler, yağsız yoğurt veya süt, muz, kakao, kuru kayısı, hurma, leblebi kolayca taşıyabileceğiniz basit çözümler olabilir.

Koyu yeşil yapraklı sebzeleri ve kurubaklagilleri her gün mutlaka tüketmeye çalışın. İçeriklerindeki magnezyum sayesinde kortizol seviyenizi dengelemeniz kolaylaşacaktır. Daha önceden haşladığınız nohut, fasulye, yeşil mercimeği öğünlerinizde salatanıza 1- 2 çorba kaşığı kadar ekleyerek beslenmenizde büyük bir adım atmış olursunuz” dedi.

Strese karşı bitki çayı

Strese karşı bitki çaylarından yararlanabileceğine dikkat çeken Apa, “Örneğin; melisa, papatya, lavanta, rooibos ve passiflora içerikli bitki çayları tercih edilebilir. Rooibos çayı kafein içermediği için uykusuzluk, huzursuzluk, baş ağrısı ve stres gibi olumsuz faktörleri kontrol altına alır. Passifloranın ise sakinleştirici, huzur verici, rahatlatıcı, dikkat toplamaya yardımcı etkisi vardır. Bu nedenle uyku sorunları için en çok tercih edilen bitkidir. En iyi özelliği ise uyku ilaçlarının aksine hiçbir yan etkisinin olmamasıdır. Hatta bazı ülkelerde uyku sorunlarında ilaçlar yerine sadece passiflora bitkisi kullanıldığı bilinmektedir. Bazı markaların uykuya yardımcı bu bitkilerden birçoğunu içeren rahatlatıcı ve sakinleştirici relax çayları da bulunmaktadır, onları da tercih edebilirsiniz” diyor.

Omega 3 ve kuruyemişler strese karşı koruyucu

Balık, omega3 ve omega 6 yağ asitleri sayesinde hem beyin faaliyetlerinizi geliştirir hem de strese karşı koruyucu etki gösterir.

Badem, ceviz, Antep fıstığı ve fındık gibi yağlı tohumlardan her gün doğru miktarda tüketmek strese karşı en büyük alternatifiniz olabilir.

Düzenli egzersiz şart

Rahatlamayı öğrenmelisiniz. Günde 5 ila 20 dakikanızı rahat bir şekilde oturup derin derin nefes alıp vermeye ve sadece nefesinize odaklanmaya ayırmalısınız. Kendinize sürekli olumlu düşünmeniz gerektiği konusunda hatırlatmada bulunmalısınız. Olumsuz düşünceleri mümkün olduğunca aklınızdan uzaklaştırmalısınız.

Düzenli olarak egzersiz yapmalısınız. Egzersiz kan şekerinizin dengelenmesini sağlamakla kalmaz, stresinizi de azaltır. Egzersiz yaparken olumlu düşünceler düşünmeye çalışmalı, sadece spor olarak değil, kendinize ayırdığınız bir zaman olarak görmelisiniz.

The post STRESLE BAŞA ÇIKMAK İÇİN BESLENME ÖNERİLERİ first appeared on Modatava.