Sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden takip edilerek yapılan kontrolsüz egzersizler, kas ve eklem yaralanmalarında dikkat çekici bir artışa yol açıyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Özden Baskan, her egzersizin kişiye özel planlanması gerektiğini vurgulayarak özellikle “dijital illüzyon” riskine dikkat çekti.
“Dijital illüzyon riski göz ardı edilmemeli”
Evde egzersiz yapma alışkanlığının son yıllarda yaygınlaştığını belirten Baskan, kontrolsüz uygulamaların sağlık sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi.
“Poliklinik başvurularında kas-iskelet sistemi yaralanmalarında yaklaşık yüzde 30’luk bir artış gözlemliyoruz. Ekranda gördüğünüz eğitmenin vücut yapısı, biyomekaniği ve spor geçmişi sizden tamamen farklı olabilir. Bu durum ‘dijital illüzyon’ olarak tanımladığımız ciddi bir risk oluşturur” dedi.
“Yanlış form eklemlere aşırı yük bindiriyor”
Evde yapılan egzersizlerde en sık karşılaşılan problemin hareketin doğru formda uygulanmaması olduğunu belirten Baskan, yanlış kinematik yapının eklemler üzerindeki yükü ciddi şekilde artırdığını ifade etti.
Özellikle squat ve lunge gibi temel alt ekstremite egzersizlerinde dizin öne fazla çıkmasının, diz eklemi üzerindeki yükü yüzde 50’den fazla artırabildiğini söyleyen Baskan, bunun uzun vadede kıkırdak hasarı ve kronik diz problemlerine yol açabileceğini vurguladı.
“Hızlı sonuç vaat eden programlar bilimsel değil”
Sosyal medyada sıkça karşılaşılan “3 günde karın kası” veya “1 haftada 5 kilo” gibi iddialı programların insan fizyolojisinin temel prensiplerini göz ardı ettiğini belirten Baskan şunları söyledi:
“Kişiye özel egzersiz reçetesi ilkesi ihlal edildiğinde, bireyin mevcut skolyoz, bel fıtığı veya eklem sorunları akut ağrı tablolarına dönüşebilir.”
Evde egzersiz yaparken dikkat edilmesi gerekenler
Dr. Baskan’a göre güvenli bir egzersiz süreci için şu temel kurallar göz önünde bulundurulmalı:
Egzersiz öncesinde 5–10 dakikalık dinamik ısınma yapılmalı
Zemin orta sertlikte olmalı (çok sert yüzeyler eklem şokunu artırır, çok yumuşak zeminler dengeyi bozar)
Egzersiz sırasında nefes tutulmamalı (kan basıncını artırabilir)
Kaslarda hissedilen yanma normaldir; ancak eklemde batma ya da keskin ağrı varsa egzersiz derhal bırakılmalı
“Egzersiz doğru planlandığında tedavidir”
Egzersizin doğru planlandığında en güçlü tedavi yöntemlerinden biri olduğunu belirten Baskan, yanlış teknik ve dozajla uygulandığında ise sakatlanmalara yol açabileceğini ifade etti.
Evde egzersize başlamadan önce fizyoterapist tarafından yapılacak postür analizi ve fonksiyonel hareket değerlendirmesinin uzun vadeli sakatlıkların önlenmesinde kritik rol oynadığını belirten Baskan, egzersizin FITT (Sıklık, Şiddet, Zaman ve Tür) ilkelerine göre kişiye özel planlanması gerektiğinin altını çizdi.
