Örgü, tığ işi, nakış ve punch needle gibi bir zamanlar “büyükanne hobileri” olarak görülen el sanatları, Z Kuşağı arasında yeniden popüler hale geliyor. Ekranlardan uzaklaşma isteği, sürdürülebilirlik ve kişiselleştirilmiş üretim anlayışı bu yükselişi destekliyor.
Bir dönem yalnızca geçmiş kuşaklarla özdeşleştirilen örgü, tığ işi, nakış ve punch needle gibi el sanatları, bugün Z Kuşağı’nın en dikkat çeken yaşam tarzı trendlerinden biri haline geldi. “Grandma hobbies” (büyükanne hobileri) olarak adlandırılan bu aktiviteler, genç tüketicilerin hem dijital dünyadan uzaklaşma isteğini hem de el emeğine duyduğu ilgiyi yansıtıyor.
Moda sektöründe ise bu değişim, yalnızca el yapımı ürünlere olan talebi artırmakla kalmıyor; aynı zamanda üretim sürecine, kullanılan malzemelere ve ürünün hikâyesine verilen önemi de güçlendiriyor.
Kazak artık sadece bir kıyafet değil
Yeni nesil tüketiciler için bir kazak artık yalnızca giyilecek bir ürün anlamına gelmiyor. Kullanılan ipliğin seçimi, öğrenilen örgü tekniği ve üretim için harcanan saatler de ürünün değerinin bir parçası olarak görülüyor.
Bu yaklaşım, el emeğiyle üretilen ürünlere olan ilgiyi artırırken, geleneksel zanaatların da yeniden popülerleşmesini sağlıyor. Bir zamanlar “eski moda” olarak değerlendirilen bu hobiler, bugün yaratıcılığı ve bireyselliği ifade etmenin modern yollarından biri olarak kabul ediliyor.
Z Kuşağı ekranlardan uzaklaşmak istiyor
Araştırmalar, gençlerin dijital dünyadan bilinçli şekilde uzaklaşmaya çalıştığını gösteriyor.
YPulse’un “Going Analogue” araştırmasına göre 13-24 yaş arasındaki gençlerin yüzde 70’i çevrimdışı aktivitelere daha fazla zaman ayırmak istiyor. ABD’de Talker Research tarafından 2.000 kişiyle gerçekleştirilen araştırmada ise Z Kuşağı’nın yüzde 63’ü ruh sağlığını korumak için ekran süresini azaltmaya çalıştığını belirtiyor. Bu oran milenyum kuşağında yüzde 57, X Kuşağı’nda yüzde 42 ve Baby Boomer kuşağında yüzde 29 olarak ölçülüyor. Katılımcıların yüzde 31’i ise internetten uzaklaşmak istediğinde el işi hobilerine yöneldiğini ifade ediyor.
El işi üretim kişiselleştirmeyi öne çıkarıyor
Örgü ve tığ işi gibi hobiler, tüketicilerin yalnızca bir ürün satın almasını değil, üretim sürecinin parçası olmasını da sağlıyor.
İplik türünden renge, dokudan modele kadar her aşamanın kişisel tercihlerle şekillenmesi, ortaya tamamen özgün ürünlerin çıkmasına imkân tanıyor. Böylece moda, tüketimden çok üretim deneyimine dönüşüyor.
Örgü ve tığ işi pazarı hızla büyüyor
Bu ilgi ekonomik verilere de yansıyor. Market Reports World’ün analizine göre küresel örgü ve tığ işi pazarı 2025 yılında 10,15 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. 2034 yılına kadar 17,93 milyar dolara çıkması bekleniyor.
Araştırmaya göre tüketicilerin yüzde 61’i ayda en az bir kez iplik bazlı el sanatlarıyla ilgileniyor.Pazarın yüzde 46’sını giyim ürünleri oluştururken, battaniyeler yüzde 33 pay alıyor. 18-34 yaş grubundaki tüketiciler ise toplam talebin yüzde 29’unu oluşturuyor.
Sosyal medya keşfediyor, mağazalar kazanıyor
Her ne kadar bu hobiler çevrimdışı aktiviteler olarak görülse de keşif süreci büyük ölçüde dijital platformlarda gerçekleşiyor.
Etsy verilerine göre başlangıç seviyesine yönelik nakış ürünleri aramaları bir yılda yüzde 208 arttı. “Tığ işi kazak” aramaları ise yüzde 162 yükseldi.
Google Trends verileri de son 30 günde “analog hobiler” aramalarında yüzde 160 artış yaşandığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre kullanıcılar önce sosyal medyada örgü modellerini, videoları ve eğitim içeriklerini görüyor; ardından iplik, şiş, tığ, desen kitapları ve atölyeler gibi fiziksel ürün ve deneyimlere yöneliyor.
Sürdürülebilir malzemelere ilgi artıyor
El sanatlarına yönelen genç tüketiciler sürdürülebilir malzemeleri de tercih ediyor.
Market Reports World verilerine göre:
Sürdürülebilir liflere olan talep 2021-2024 döneminde yüzde 48 arttı.
Tüketicilerin yüzde 41’i bitki bazlı lifleri tercih ediyor.
Premium iplikler ise pazar hacminin yüzde 31’ini oluşturuyor.
Bu veriler, tüketicilerin yalnızca el emeğine değil, kaliteli ve çevre dostu malzemelere de yatırım yaptığını gösteriyor.
Moda artık katılım deneyimine dönüşüyor
Uzmanlara göre “büyükanne hobileri” trendi, gençlerin modern modadan uzaklaştığı anlamına gelmiyor. Aksine yeni nesil, modayla daha fazla etkileşim kurmak, üretim sürecine dahil olmak ve kendisini yansıtan özgün ürünler oluşturmak istiyor.
El yapımı bir kazak ya da tığ işi bir çanta artık sadece bir moda ürünü değil; yaratıcılığın, sürdürülebilir tüketimin ve kişisel ifadenin simgesi olarak öne çıkıyor. Bu nedenle “grandma hobbies” trendi, moda dünyasında yavaş üretim, el emeği ve kişiselleştirilmiş tasarım anlayışını güçlendiren önemli tüketici eğilimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
