Günlük adım sayısını kademeli olarak artırmanın, ilerleyen yaşlarda beyin sağlığı üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirlendi. Baylor College of Medicine araştırmacıları tarafından yürütülen ve Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışma, fiziksel aktivite düzeyi ile bilişsel performans arasındaki ilişkiyi 14 yıllık verilerle inceledi. Araştırma sonuçları, günlük hareketliliğin dikkat ve dürtü kontrolü gibi kritik zihinsel işlevleri destekleyebileceğini gösteriyor.
Fiziksel aktivite ve bilişsel performans ilişkisi
Araştırmacılar, 2009 ile 2023 yılları arasında 3 bin 93 katılımcının Fitbit verilerini analiz etti. Çalışmaya katılanların yüzde 57’sini 60 yaş ve üzerindeki bireyler oluşturdu. Katılımcıların bilişsel performansları; seçici dikkat, dürtüsellik, görsel dikkat ve duygusal tanıma gibi alanlarda test edildi. Günlük adım sayısını yaklaşık 1.000 adım artıran kişilerin, daha az aktif olan akranlarına kıyasla dikkat ve özdenetim testlerinde daha yüksek performans sergilediği gözlemlendi.
Çalışma kapsamında kan basıncı verileri de değerlendirildi. Yüksek tansiyonun dürtü kontrolü ve özdenetim testlerinde daha düşük skorlarla ilişkili olduğu saptandı. Sistolik kan basıncındaki her 1 milimetre cıva (mmHg) artışının, dürtüsellik testlerinde daha zayıf sonuçlarla bağlantılı olduğu kaydedildi. Fiziksel aktivitenin kan basıncını düşürmeye yardımcı olduğu ve bu durumun da beyin sağlığı üzerinde bağımsız bir koruyucu etki yarattığı vurgulandı.
Beyin sağlığı için sürdürülebilir egzersiz önerileri
Nöropsikolog Shannel Elhelou, fiziksel aktivitenin kardiyovasküler sağlığı koruyarak ve nöroplastisiteyi destekleyerek beyin sağlığına katkı sağladığını belirtti. Elhelou, düzenli egzersizin öğrenme ve hafıza süreçlerinde rol oynayan hipokampus gibi bölgeleri destekleyebileceğini ifade etti. Uzmanlar, haftada en az 150 dakika orta şiddetli aerobik aktivitenin yanı sıra güçlendirme ve denge egzersizlerinin önemine dikkat çekiyor.
Hareket kısıtlılığı olan bireyler için egzersiz seçenekleri nelerdir?
Hareket kısıtlılığı yaşayan bireyler için oturarak yapılan aerobik egzersizler, direnç bantları, hafif ağırlıklar veya tekerlekli sandalye temelli aktiviteler öneriliyor. Fiziksel terapistler eşliğinde kişiye özel programlar oluşturulması, güvenli ve erişilebilir hareket imkanı sağlıyor.
Beyin sağlığını korumak için egzersiz dışında neler yapılabilir?
Beyin sağlığı sadece fiziksel aktiviteyle sınırlı değildir; yeterli uyku, dengeli beslenme, işitme ve görme sorunlarının yönetimi, sosyal etkileşim ve zihinsel olarak aktif kalmak genel bilişsel fonksiyonların korunmasında kritik rol oynuyor.
