İngiltere’de yürütülen çarpıcı bir araştırma, ulusal sağlık sistemi (NHS) risk değerlendirme kılavuzlarının 50 yaşın altında meme kanseri geliştirecek kadınların %95’ini gözden kaçırdığını ortaya koydu. Mevcut sistemde erken tarama imkanı yalnızca güçlü bir aile öyküsü bulunan bireylere sunulurken, gerçekte meme kanseri vakalarının sadece %5 ila %10’u genetik faktörlerden kaynaklanıyor.
“Yaşın Çok Genç” Diyerek Erken Teşhisi Engellenen Yaşamlar
29 yaşındayken sol memesinde bir kitle fark eden Laura Price, doktorların “yaşın genç, muhtemelen iyi huylu bir kitle” yönlendirmesi nedeniyle aylarca teşhis alamadı. Dört ay sonra yapılan mamografi ve biyopsi sonucunda, kitlenin iki katından fazla büyüyerek 3. Evre kansere dönüştüğü tespit edildi. Teşhisin ardından tedavilerini tamamlayıp sağlığına kavuşan Price, yıllar sonra hastalığın 4. evreye (iyileşmeyen evre) sıçradığını öğrendi.
CoppaFeel! derneğinin verilerine göre, her 3 genç kadından 1’i memelerinde şikayetle doktora başvurduklarında sadece “yaşları küçük” olduğu gerekçesiyle ciddiye alınmıyor veya yönlendirmeleri geciktiriliyor.
Boadicea Modeli: 8 Kat Daha Fazla Doğru Tahmin
Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, aile öyküsünün yanı sıra genetik, yaşam tarzı ve üreme geçmişi gibi çoklu faktörleri değerlendiren Boadicea adlı algoritmayı test etti. Bu yenilikçi modelin, 50 yaş altı kadınlarda gelişecek meme kanserini mevcut kılavuzlara kıyasla 8 kat daha başarılı tahmin ettiği belirlendi.
Mevcut Yönlendirme Oranı: %1.4
Çoklu Risk Modeli (Boadicea) Yönlendirme Oranı: %26.5
Vakalardaki Artış Alarm Veriyor
OECD tarafından açıklanan raporlara göre, 2000-2022 yılları arasında 15-49 yaş arası kadınlarda kanser vakaları %16 artış gösterdi. Bu artışın %80’lik kısmını meme ve tiroid kanserleri oluşturuyor. Her yıl her 6 meme kanseri vakasından biri 50 yaş altı bireylerde görülüyor.
Uzmanlar, genç yaşta yakalanılan vakaların agresif seyretme riskinin daha yüksek olduğunu vurgulayarak sağlık sistemlerinin “meme kanseri sadece yaşlıların hastalığıdır” algısını bir kenara bırakması ve tüm yaş gruplarındaki belirtileri ciddiye alması gerektiğini ifade ediyor.
