JAMA Neurology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, dünya genelinde yıllık yeni demans vakalarının 2050 yılına kadar iki katından fazlaya çıkması bekleniyor. 2023 yılında 11,4 milyon olan yıllık yeni vaka sayısının, 2050 itibarıyla 24,7 milyona ulaşacağı öngörülüyor. Bu durum, 27 yıllık süreçte yüzde 116 oranında bir artışa işaret ediyor. Uzmanlar, yaşlanan dünya nüfusunun bu artışta temel belirleyici olduğunu vurguluyor.
Demans vakalarında bölgesel ve cinsiyete dayalı farklılıklar
Araştırma, demans görülme sıklığının kadınlarda erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Kadınlarda yaşa göre standardize edilmiş insidans oranı her 1.000 kişi-yılında 10,6 olarak hesaplanırken, erkeklerde bu oran 8,6 seviyesinde kalıyor. Araştırmacılar, kadınlardaki yüksek oranın sadece daha uzun yaşam süresiyle açıklanamayabileceğini, menopoz ve östrojen maruziyeti gibi cinsiyete özgü faktörlerin de etkili olabileceğini belirtiyor.
Çalışma ayrıca düşük ve orta gelirli ülkelerdeki demans insidansının, yüksek gelirli ülkelere göre belirgin şekilde daha yüksek olduğunu gösteriyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerde her 1.000 kişi-yılında 13,6 yeni vaka tespit edilirken, yüksek gelirli ülkelerde bu sayı 8,3 seviyesinde seyrediyor.
| Kategori | Yeni Vaka Oranı (1.000 kişi-yılında) |
|---|---|
| Kadınlar | 10,6 |
| Erkekler | 8,6 |
| Düşük ve Orta Gelirli Ülkeler | 13,6 |
| Yüksek Gelirli Ülkeler | 8,3 |
Önleme ve teşhis stratejilerinin önemi
Re:Cognition Health CEO’su Emer MacSweeney, artışın yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini ifade ediyor. MacSweeney, bu verilerin önleme, teşhis ve tedavi süreçlerini hızlandırmak için bir uyarı niteliği taşıdığını vurguluyor. Araştırmacılar, kardiyovasküler sağlık, tansiyon kontrolü, düzenli egzersiz ve sigara kullanımının azaltılması gibi değiştirilebilir risk faktörlerinin yönetilmesinin, demans vakalarının seyrini değiştirebileceğine dikkat çekiyor.
Demans vakalarındaki artışın temel nedeni nedir?
Araştırmacılar, artışın temel nedeninin dünya genelinde yaşlanan nüfus olduğunu belirtiyor. İnsanların daha uzun yaşaması, hastalığın en büyük risk faktörü olan yaş ile doğrudan bağlantılı bir artışa yol açıyor.
Kadınlar neden daha yüksek risk altında?
Kadınlarda demans insidansının daha yüksek olmasının kesin nedeni henüz belirlenmiş değil. Araştırmacılar, yaşam süresinin yanı sıra menopoz ve hormonal değişimler gibi cinsiyete özgü faktörlerin bu farkta rol oynayabileceğini değerlendiriyor.
