Ultra Fast Fashion çevreyi tehdit etmeye başladı. Buna karşılık Avrupa Birliği’nde sürdürülebilir moda politikaları hız kazandı. Almanya, Fransa ve Hollanda, çevreye zarar veren ultra hızlı moda (ultra fast fashion) modeline karşı AB genelinde ortak ve daha güçlü düzenlemeler yapılması çağrısında bulundu. Üç ülke, kısa ömürlü ve düşük kaliteli tekstil ürünlerinin çevresel etkilerini azaltmayı hedefleyen önerilerini AB Çevre Konseyi’nin gündemine taşıdı.
Slovenya ve Danimarka’nın da destek verdiği girişim kapsamında Avrupa Komisyonu’ndan, mevcut ve önerilen tekstil mevzuatının güçlendirilmesi istendi. Özellikle düşük maliyetli, kısa kullanım ömrüne sahip ve geri dönüştürülmesi zor ürünlerin piyasaya arzına yönelik daha sıkı kurallar hazırlanması talep ediliyor.
Ultra hızlı moda neden hedefte?
Ultra hızlı moda; çok düşük maliyetle üretilen, hızla tüketilen ve çoğunlukla çevrim içi platformlar aracılığıyla satışa sunulan giysilerden oluşuyor. Bu ürünlerin büyük bölümü kısa süre kullanıldıktan sonra atılıyor ve çoğu zaman yeniden kullanım ya da geri dönüşüm süreçlerine dahil edilemiyor. Bu durum ise tekstil atıklarının artmasına ve döngüsel ekonomi hedeflerinin zarar görmesine neden oluyor.
Almanya Federal Çevre Bakanlığı Müsteşarı Jochen Flasbarth, ultra hızlı modanın yalnızca kısa süre kullanıldığını ancak uzun vadede ciddi çevresel sorunlar yarattığını belirterek, tekstil atıklarının geri dönüşüm sistemleri üzerinde önemli bir yük oluşturduğunu ifade etti.
AB’de tekstil ürünleri için daha sıkı standartlar geliyor
Almanya, yürürlüğe girecek AB Eko Tasarım Yönetmeliği kapsamında tekstil ürünlerine yönelik zorunlu geri dönüştürülmüş içerik, dayanıklılık ve geri dönüştürülebilirlik kriterlerinin getirilmesini destekliyor. Ayrıca “ultra hızlı moda” kavramının AB mevzuatında açık biçimde tanımlanması ve bu iş modeline yönelik özel düzenlemeler hazırlanması gerektiği vurgulanıyor.
Ultra fast fashion çevrim içi satış platformları da denetlenecek
Üç ülke, AB dışındaki ülkelerden faaliyet gösteren çevrim içi moda platformlarının ve doğrudan satış yapan şirketlerin de Avrupa’nın çevre ve ürün güvenliği standartlarına uymasını istiyor.
Önerilere göre Avrupa pazarına büyük miktarda kısa ömürlü tekstil ürünü sunan şirketlerin; tekstil atıklarının toplanması, ayrıştırılması, yeniden kullanımı, geri dönüşümü ve bertarafı gibi süreçlerin maliyetine daha fazla katkı sağlaması bekleniyor.
AB yeni uygulamaları hayata geçiriyor
Avrupa Birliği, ultra hızlı modaya yönelik düzenlemeleri kademeli olarak uygulamaya alıyor. 1 Temmuz itibarıyla AB dışından gelen ve daha önce muafiyet kapsamında bulunan düşük değerli ürünler gümrük vergisine tabi tutulmaya başladı.
Bunun yanı sıra 19 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle büyük şirketlerin satılamayan belirli tüketim ürünlerini imha etmesi de yasaklanacak. Bu adımların temel amacı, tekstil sektöründe döngüsel ekonomiyi güçlendirmek, kaynak kullanımını azaltmak ve sürdürülebilir üretimi teşvik etmek olarak öne çıkıyor.
Kaynak: İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB)
